Έχεις Μήνυμα… (11 Οκτωβρίου 2016)

[…] Τον πρώτο καιρό μετά την εμφάνιση του Χριστού, η ψυχή του Συμεών (σημ. Αγίου Σιλουανού) που γνώρισε την ανάστασή της και είδε το φως της αληθινής και αιώνιας ύπαρξης, έζησε σε πασχαλινό πανηγύρι. Όλα ήταν ωραία: ο κόσμος μεγαλειώδης, οι άνθρωποι ευχάριστοι, η φύση ανείπωτα όμορφη, το σώμα άλλαξε και έγινε ανάλαφρο, προστέθηκαν δυνάμεις, ο λόγος του Θεού έδινε χαρά στην ψυχή, οι ολονύχτιες αγρυπνίες στο ναό και κυρίως οι προσευχές στο κελλί έγιναν γλυκειές. Από το ξεχείλισμα της χαράς η ψυχή σπλαγχνιζόταν τους ανθρώπους και προσευχόταν για όλον τον κόσμο.

Μετά από λίγον καιρό, το πρωΐ μιας γιορτής μετά από ολονύκτια αγρυπνία, όταν ο αδελφός Συμεών διακονούσε στην κοινή τράπεζα, τον επισκέφθηκε για δεύτερη φορά η χάρη, παρόμοια κατά το είδος με την πρώτη, αλλά με κάπως λιγότερη δύναμη. Σταδιακά η αισθητή ενέργειά της λιγόστευε. Η μνήμη του βιώματος διατηρήθηκε στο νου του, αλλά η ειρήνη και η χαρά στην αίσθηση της καρδιάς του μειώθηκαν και στη θέση τους μπήκε ο φόβος της εγκαταλείψεως. Βρισκόταν σε απορία τι να κάνει, για να αποφύγει αυτή την απώλεια.

Ο αγώνας της νηστείας, της αγρυπνίας και της προσευχής συνεχιζόταν απαράλλακτα εντατικός, και όμως το φως και η αγάπη ατονούσαν, ενώ η ψυχή θλιβόταν και νοσταλγούσε τον Κύριο που απομακρυνόταν.

Άρχισε προσεκτικά να αναζητά απάντηση, για τη διαρκώς αυξανόμενη απορία του, στις συμβουλές του πνευματικού και στα ασκητικά έργα των Αγίων Πατέρων. Ο νεαρός μοναχός έμαθε ότι αξιώθηκε να λάβει σπάνια και εξαιρετική δωρεά, αλλά δεν μπορούσε να καταλάβει γιατί ο νους του, που φωτίστηκε από το άπλετο φως της  γνώσεως του Θεού, άρχισε να σκοτίζεται πάλι, παρά τον αγώνα για την τήρηση των εντολών, από οράματα δαιμόνων που είχαν εξαφανιστεί τον πρώτο καιρό μετά την εμφάνιση του Κυρίου.

Ο Συμεών γεμάτος απορία πήγε στο Παλαιό Ρωσικό, για να ζητήσει συμβουλές από τον γέροντα Ανατόλιο. Αυτός άκουσε όσα συμβαίνουν στον νεαρό μοναχό και του είπε:

– Θα προσεύχεσαι, φαίνεται, πολύ.

– Προσεύχομαι αδιάλειπτα, απήντησε ο Συμεών.

– Νομίζω πως προσεύχεσαι κάπως εσφαλμένα και γι΄αυτό βλέπεις συχνά δαίμονες.

– Δεν ξέρω τι σημαίνει «προσεύχομαι εσφαλμένα ή ορθά», αλλά ξέρω πως πρέπει να προσεύχομαι πάντοτε και γι΄αυτό προσεύχομαι αδιάκοπα.

– Να φυλάγεις το νου καθαρό από κάθε φαντασία και λογισμό κατά την προσευχή και να τον περικλείεις στα λόγια της προσευχής, του είπε ο γέροντας Ανατόλιος, και του εξήγησε τι σημαίνει νους «καθαρός» και πως «περικλείεται» στα λόγια της προσευχής.

Ο Συμεών έμεινε αρκετόν καιρό κοντά στον γέροντα Ανατόλιο. Ο πατήρ Ανατόλιος «κατέκλεισε» τις διδακτικές και ωφέλιμες οδηγίες του με φανερή κατάπληξη:

«Αν τώρα είσαι τέτοιος, τι θα γίνεις λοιπόν στα γεράματά σου»;

Ο πατήρ Ανατόλιος ήταν υπομονετικός και επιμελής ασκητής. Ο Γέροντας Σιλουανός έλεγε γι΄αυτόν ότι πέρασε τη ζωή του με νηστεία και μετάνοια, αλλά μόνο στα γηρατειά του, στο τεσσαρακοστό πέμπτο έτος της μοναχικής του ζωής, δοκίμασε το μέγα έλεος του Θεού και γνώρισε πως ενεργεί η χάρη. Ήταν φυσικό που εξεπλάγη από τη ζωή του νεαρού μοναχού, αλλά όμως δεν έπρεπε να φανερώσει την έκπληξή του. Και αυτό ήταν το σφάλμα του, γιατί έδωσε στον νεαρό αθλητή αφορμή για κενοδοξία, με την οποία εκείνος δεν είχε μάθε ακόμη να παλεύει.

Το λάθος του γέροντα Ανατολίου δεν ήταν μόνο παιδαγωγικό, αλλά και στρεφόταν κατά της χάριτος. Η χάρη του Θεού δεν επιτρέπει στον αληθινό ασκητή να πει στον αδελφό έπαινο, γιατί συχνά ακόμη και οι τέλειοι δεν μπορούν να τον ακούσουν χωρίς να ζημιωθούν. Έπαινοι λέγονται μόνο, όταν κάποιος αποκάμει από την απόγνωση. Να ανοίγονται, όμως, τα μάτια της «αριστεράς» σε όσα μας χαρίζει η δεξιά του Υψίστου, ή δεν πρέπει να γίνεται καθόλου ή να γίνεται με πολύ μεγάλη τέχνη και προσοχή.

Έτσι όμως άρχιζε για τον νεαρό και ακόμη άπειρο μοναχό Συμεών η πιο δύσκολη, η πιο περίπλοκη, η πιο «λεπτή» μάχη, εναντίον της κενοδοξίας. Η υπερηφάνεια και η κενοδοξία επισύρουν όλες τις συμφορές και τις πτώσεις. Η χάρη εγκαταλείπει τον άνθρωπο, η καρδιά ψυχραίνεται, η προσευχή αδυνατίζει, ο νους διασκορπίζεται και αρχίζουν οι προσβολές των εμπαθών λογισμών. Ψυχή που είχε θεωρία της άλλης ζωής, καρδιά που γεύτηκε τη γλυκύτητα του Αγίου Πνεύματος, νους που γνώρισε την καθαρότητα, δεν θέλουν να συγκατατεθούν στην αποδοχή των άτοπων λογισμών που τους πολιορκούν. Πως, όμως, να το επιτύχουν;

Πριν την Θεοφάνεια η ψυχή του Συμεών δεν μπορούσε να διώχνει τους λογισμούς και έφτασε ως την απόγνωση, παρά την προσευχή που ενεργούσε ακατάπαυστα. Μετά τη Θεοφάνεια η ψυχή του γνώρισε την ειρήνη της χάριτος του Αγίου Πνεύματος και η ζωή του έγινε συνεχής προσευχή και δοξολογία. Όμως, παρόλα αυτά τώρα ξαναγύρισε η μάχη με τους λογισμούς. Η ψυχή νοσταλγεί, ζητά, ικετεύει, θρηνεί, αγωνίζεται να κρατήσει τον Ακράτητο, αλλά το φως, και όταν επιστρέφει, μένει μόνο για λίγον καιρό και πάλι απομακρύνεται. Άρχισαν τα μεγάλα διαστήματα της εναλλαγής της χάριτος και της εγκαταλείψεως. […]

Γέροντος Σωφρονίου (Σαχάρωφ)

«Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης»