Έχεις Μήνυμα… (23 Ιουνίου 2016)

[…] Η Γ´ Οικουμενική Σύνοδος συγκλήθηκε από τον αυτοκράτορα Θεοδόσιο τον Β´ στην Έφεσο το έτος 431, με βασικό στόχο την ανακατασκευή και καταδίκη των αιρετικών αποκλίσεων του πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Νεστορίου. Στη Σύνοδο προήδρευσε ο πατριάρχης Κύριλλος Αλεξανδρείας και παρευρίσκοντο εκπρόσωποι του Πάπα Ρώμης Κελεστίνου, όπως και η πλειοψηφία των επισκόπων της Ανατολής. Για τους Πατέρες της Συνόδου με τη διδασκαλία του Νεστορίου διακυβεύεται η ακεραιότητα της ανθρωπίνης φύσεως του Χριστού και άρα αυτή καθ’ εαυτή η πραγματικότητα της σωτηρίας του ανθρώπου. Εάν πράγματι ο Θεός δεν ενώθηκε πλήρως με τον άνθρωπο, τότε πώς είναι δυνατό να τον σώσει; Γι’ αυτό επέμεναν στην πλήρη και ασύγχυτη εν Χριστώ ένωση Θεού και ανθρώπου τόσο, ώστε να ονομάζουν τη Μητέρα του Χριστού όχι απλώς «Χριστοτόκο» (όπως ισχυριζόταν ο Νεστόριος), αλλά αληθινά και πραγματικά «Θεοτόκο».

Οι Πατέρες της Συνόδου όχι μόνο καταδίκασαν τον Νεστόριο, αλλά και επικύρωσαν και επιβεβαίωσαν την περί Θεοτόκου διδασκαλία του αγίου Κυρίλλου, σύμφωνα με τον οποίοη Παναγία μητέρα του Κυρίου είναι και Χριστοτόκος, ακριβώς επειδή είναι και Θεοτόκος. «Ει γάρ Χριστοτόκος, πάντως ότι και Θεοτόκος ει δε ου Θεοτόκος, ουδέ Χριστοτόκος«. Σύμφωνα με τον ιερό πατέρα ο χαρακτηρισμός «Θεοτόκος» για την Παρθένο Μαρία θεωρείται κατά πάντα παραδοσιακός και αποτελεί τη λυδία λίθο και τον πυρήνα της ορθόδοξης θεολογίας. Η επικύρωση της περί της Παρθένου Μαρίας, ως Θεοτόκου, διδασκαλίας της Ορθοδόξου Εκκλησίας, ήταν συνάμα και επιβεβαίωση της αμετακίνητης πίστης για την Ενσάρκωση του Λόγου του Θεού. Ο τέλειος κατά την θεότητα και τέλειος κατά την ανθρωπότητα Ιησούς Χριστός είναι ένας και ο αυτός, ο Θεός Λόγος. Η ένωση των δύο φύσεων στο πρόσωπο του Λόγου είναι «ένωσις αληθής» ή ακριβέστερα «ένωσις καθ’ υπόστασιν» και δηλώνεται από τον άγιο Κύριλλο σαφέστατα με τη φράση «μία φύσις του Θεού Λόγου σεσαρκωμένη. Το «σεσαρκωμένη » για τον ιερό πατέρα δηλώνει την τελειότητα (ακεραιότητα) της ανθρωπότητας στη μία υπόσταση του Λόγου και ασφαλώς σημαίνει την πλήρη Ενανθρώπηση του Θεού Λόγου.

Στην αποκαλούμενη «Έκθεση Πίστεως των διαλλαγών», που έγινε ουσιαστικά ο επίσημος δογματικός «όρος» της Γ´ Οικουμενικής Συνόδου, διακηρύχθηκε με επίσημο τρόπο Θεοτόκος η Παρθένος Μαρία, εντός της οποίας σαρκώθηκε «ασυγχύτως» ο Λόγος του Θεού. Όπως δηλώνεται ρητά στο εν λόγω δογματικό κείμενο, «κατά την της ασυγχύτου ενώσεως έννοιαν ομολογούμεν την αγίαν Παρθένον Θεοτόκον, δια τον Θεόν Λόγον σαρκωθήναι και ενανθρωπήσαι και εξ αυτής της συλλήψεως ενώσαι εαυτώ τον εξ αυτής ληφθέντα ναόν«. […]

Βασιλείου Τσίγκου

«Η διαμόρφωση του όρου «Θεοτόκος» κατά τη διάρκεια των Οικουμενικών Συνόδων

και η Χριστολογική και Σωτηριολογική σημασία του»