Έχεις Μήνυμα… (13 Απριλίου 2016)

Τῷ ἀκοιμήτῳ ὄμματι, ἐπιβλέψας με οἴκτειρον, τῷ τῆς ῥαθυμίας νυσταγμῷ κρατούμενον, καὶ ὕπνῳ, δουλεύοντα, τῶν ἡδονῶν ἐν κλίνῃ παθῶν, ὁ ἐπὶ Σταυροῦ τὴν κεφαλήν σου προσκλίνας, καὶ θέλων ἀφυπνώσας, καὶ τὴν νύκτα μειώσας, Χριστὲ τῆς ἁμαρτίας, φῶς ὢν δικαιοσύνης.

Κανών του Τριωδίου του Όρθρου της Τετάρτης, Ε’ Νηστειών

_____

Όταν πεινάς για νόημα

(Μια βαθύτερη κατανόηση της τροφής και της νηστείας)

Τροφή δεν είναι μόνο ό,τι τρώμε αλλά κάτι πολύ βαθύτερο σε σχέση με την ύπαρξή μας. Όταν το βρέφος πεινάει, δεν χορταίνει απλώς και μόνο μέσα από ένα γεύμα, αλλά κυρίως και πρωτίστως μέσα από μια σχέση. Πεινάει τη σχέση. Η μάνα είναι τροφός όχι δίνοντας το γάλα της, αλλά μεταγγίζοντας την αγάπη, τη θαλπωρή, τη στοργή και την ασφάλεια στο μωρό της. Η ίδια η παρουσία της μάνας είναι η τροφή. Τρέφομαι δεν σημαίνει απλά ότι χορταίνω το σώμα μου, αλλά πρωτίστως την ύπαρξή μου που πεινάει για νόημα.

Ο Αδάμ λαμβάνει την λάθος «τροφή» και αυτοεξορίζεται από τον παράδεισο. Όμως στην πραγματικότητα η διήγηση μας λέει ότι χάνει τη σχέση του με τον Θεό και αμέσως με τον συνάνθρωπό του, αφού έχει θρυμματίσει πρωτίστως την εικόνα του εαυτού του. Η πτώση του δεν είναι ότι θέλησε να τραφεί, αλλά ότι το έκανε με λάθος τρόπο. Ότι διάλεξε λάθος τροφή να χορτάσει την πείνα της ύπαρξής του.

Αυτό άλλωστε δεν κάνουμε και όλοι εμείς; Διαλέγουμε λάθος τροφές, ανίκανες να θρέψουν τις πραγματικές μας ανάγκες. Η επιθυμία του Αδάμ είναι αυτοκαταστροφική, όπως όλων μας. Δεν τρέφει σωστά την επιθυμία του, αλλά την ξεγυμνώνει σε μια βαθύτερη πείνα, που για να την καλύψει αργότερα θα χρειαστεί να φάει πολύ κατώτερες τροφές. Θα χρειαστεί να θρέψει με πολύ κατώτερο τρόπο την ύπαρξη, αφού δεν την χόρτασε ουσιαστικά. […]

Για τον Χριστό η λήψη της τροφής δεν εξαντλείται σε βιολογικό επίπεδο και μόνο. Ο άνθρωπος δεν ζει ουσιαστικά, λαμβάνοντας τροφή για λόγους σωματικής συντήρησης, αλλά τρέφεται ως συνολική ύπαρξη. Με νόημα, δημιουργία, έκφραση, αγάπη, με κοινωνία του Θεού και του άλλου.

Ένα φαγητό, όταν δεν δημιουργείται με αγάπη και δεν είναι καρπός σχέσης, στέκει αδύναμο να θρέψει το σύνολο της παρουσίας ενός ανθρώπου. Μπορεί να τον χορτάσει βιολογικά, αλλά σε καμία περίπτωση δεν χορταίνει αυτή την πείνα που συνέχει τον πυρήνα της υπάρξεώς του. Γι΄αυτό η τροφή σε συντηρεί αλλά ποτέ δεν σε χορταίνει. Μονάχα η σχέση που σου προσφέρει η λήψη της τροφής σε αναπτύσσει και σε εξελίσσει. Η τροφή είναι πάντα ένα σύμβολο, μια αφορμή. Όταν σε καλώ να πιούμε ένα καφέ, δεν είναι η ανάγκη του καφέ που με κινεί, αλλά η ανάγκη της συνάντησης. Ο καφές είναι η πρόφαση. Η επαφή είναι το ζητούμενο. […]

Έτσι η νηστεία που καλούμαστε ελεύθερα να ακολουθήσουμε μέσα στο πλαίσιο της χριστιανικής ασκητικής, ειναι μια ευκαιρία να δούμε κανά την τροφή ως σχέση με τον Θεό, τον εαυτό μας, τον συνάνθρωπο και σύνολη την κτίση. Να γίνει ξανά η τροφή λήψη νοήματος.

Χρειάζεται να κατανοήσουμε ότι χρειαζόμαστε μεγάλες τροφές για να ζήσουμε. Διαφορετικά θα γεμίσουμε το σώμα μας με μικρές, κατώτερες τροφές που θα παχαίνουν το κορμί μας για να κρύψουν την πείνα της ψυχής μας.

Να αισθανθούμε ότι νηστεύοντας ελευθερώνουμε την επιθυμία μας από το σύμβολο και την οδηγούμε στο πρόσωπο του Άλλου.

Νηστεύοντας κατανοούμε ότι στην πραγματικότητα πεινάμε για τον Θεό. Το νόημα ζωής. Τη νίκη του θανάτου. Τη σχέση με τον πραγματικό εαυτό και τον συνάνθρωπό μας.

Νηστεύω σημαίνει μαθαίνω να τρέφομαι υπαρξιακά, ασκούμαι να διαλέγω τις τροφές που θα χορτάσουν την πείνα και δίψα της καρδιάς μου.

π. Χαραλάμπους Παπαδοπούλου (π. Λίβυου)

«Κάθε τέλος μια αρχή»